Rijker na borstkanker

Een op de zeven vrouwen krijgt borstkanker, en toch lijkt het altijd ver weg. Tot je zelf de diagnose borstkanker hoort en de grond onder je voeten vandaan zakt. Duizend vragen tegelijk dringen zich op in je hoofd: waarom heb ik borstkanker? Word ik beter? Moet mijn borst eraf? (Mag mijn borst eraf?) Hoe gaat mijn gezin, liefje, echtgenoot, kind, vriendin, vader, moeder, zus en broer, werkgever en collega ermee om? Maar bovenal: hoe ga ik er zelf mee om?

Borstkanker is een levensveranderende gebeurtenis. Ineens ga je niet meer rechtdoor maar word je gedwongen een andere afslag te nemen. Het geeft angst, het geeft ongerustheid, het geeft onzekerheid, het geeft soms zelfs schaamte, het geeft ongemak (door de behandeling ga je je vaak rotter voelen dan voordat je wist dat je borstkanker had), maar als het goed is geeft het ook je gezondheid weer terug.

Gelukkig overleven steeds meer vrouwen borstkanker. Juist omdat zoveel vrouwen de ziekte krijgen, worden de kansen beter en beter. Maar de behandelingen zijn een aanslag op je lijf en leden. Dat je verandert, is bijna onontkoombaar. En dat is wennen, want het brengt frustraties met zich mee. En kwaadheid. En verdriet. Maar het brengt ook een nieuwe manier van leven, het geeft inzichten en gek genoeg naast bittere ook veel mooie momenten en zelfs schoonheid.

Het is confronterend, borstkanker, het is soms zelfs een slagveld als je jezelf aanschouwt in de spiegel, na de chemobehandelingen, na de operatie, na de bestralingen. En ook mentaal krijg je het te verduren, want de behandeling tegen borstkanker is topsport en dat vraagt uithoudings- en aanpassingsvermogen. Hopelijk ben je aan het einde van de rit beter verklaard, maar als je dan weer wilt opstaan om op de voor jou bekende, rijdende trein te stappen, blijkt dat lastiger dan gedacht. De wereld lijkt niet meer dezelfde. Je denkt dat iedereen is doorgegaan, terwijl jouw leven even stilstond.

Maar je leven stond niet stil. Je leven is veranderd. Je bent zelf veranderd: je bent gegroeid. Je hebt de dood in de ogen gekeken. Je hebt je diepste angsten ontdekt. En als je je demonen niet hebt verslagen, heb je ze getemd of ingelijfd. Je hebt nieuwe inzichten gekregen. Alleen al omdat je het waarschijnlijk met minder energie moet doen. Je gaat kiezen wat je echt wilt. Je voelt beter wat belangrijk is. De filter is er af: alles komt meer en beter en dus ook harder binnen. Dat geeft mooie ervaringen, juist geluk, maar natuurlijk ook verdriet. Je wordt een ander mens, een nieuw mens. Borstkanker haalt veel weg, maar geeft ook veel terug. Het geeft je een nieuwe, ouwe ik.

Elk jaar krijgen ruim 17.000 vrouwen te horen dat ze borstkanker hebben. Het is een individueel proces, en daarom nooit hetzelfde voor iedereen. Maar: je bent ook niet alleen. Twaalf stappen op de afslag borstkanker.

1    De onderzoeken en de confrontatie. Deze zin komt altijd onverwacht: je hebt borstkanker. Het aangaan van deze boodschap, het ondergaan van de onderzoeken en de eerste stappen in de behandeling, vaak een combinatie van chemokuren, operatie en bestralingen, geven je een stoot adrenaline en halen je tegelijk ook onderuit: je grootste angsten komen aan de oppervlakte. En je stapt een nieuwe wereld binnen: met nieuwe vrienden, nieuwe humor, nieuwe soortgenoten, nieuwe liefdes en ook nieuwe ongemakken.
2     Levenslessen uit de natuur
Tijdens dit proces is buitenlucht belangrijker dan ooit. Neem een bosbad, ga naar buiten: fiets, wandel, duik de natuur in. Altijd verhelderend voor je hoofd want los van de heerlijke lucht om in te ademen, zie je daar juist dat dingen gaan zoals ze gaan, dat het groeit en bloeit volgens de seizoenen, dat bomen via vertakkingen en gekke kronkels toch weer doorgaan naar boven en door die vergroeiingen  juist mooier en interessanter zijn geworden dan daarvoor.
3    Eigen gezin en relatie eerst
Speel met je kinderen, het houd je in het nu: de Ninjago gevechten met bijbehorende geluiden zijn überhaupt zo hard en overheersend dat je nergens anders aan kunt denken. En het is voor je kinderen leuk als je je in hun wereld inleeft. Een leuke wereld ook, zonder (hopelijk) al te veel zorgen, met helden als Kai en Cole die de aarde een stuk mooier maken en alles oplossen. En ook nog eens slechte kankercellen de baas zijn.
4    Je hoeft het niet alleen te doen
Geniet van alle geliefden om je heen. Gebruik ze soms als boksbal (niet te vaak) en laat je helpen, afleiden, troosten, voor je koken. En zoek de juiste, bemoedigende persoon om je op het juiste moment moed in te spreken. Niet die ene die je goedbedoeld verhalen vertelt over nog ergere kankersoorten, of juist over dat ie alleen maar mensen kent die nergens last van hebben (ook goedbedoeld), maar vooral de mensen die je willen helpen, goed kunnen luisteren en je een goed gevoel geven over jezelf (dat het niet erg is als je je even als een mokkend kind gedraagt.) En weet ook: iedereen bedoelt het goed!
5    Blijf bewegen (letterlijk en figuurlijk)
Blijf sporten en bewegen, ook al kraken al je spieren en botten als je, net als voordat je kanker had, je bed uit wilt springen als een jong veulen (wat een deceptie!). Je lijf is veranderd, maar de endorfine door het sporten helpt echt. Geen sprookje. Door te bewegen word je blijer, ga je meer bewegen, word je weer blijer. Een heel goede vicieuze cirkel. En je wordt er nog knapper en gezonder van ook. Zelfs fitter als voor de borstkanker.
6    Heb empathie met jezelf
Wees lief voor jezelf! Vooruit, koop die extra paar sneakers (maar hou geld over voor een paar mooie onderbroeken voor in het ziekenhuis), en gedraag je vooral zorgzaam voor jezelf, alsof je je eigen kind zou zijn. Als je je moe voelt door alle emoties en ervaringen in deze periode, jaag jezelf dan niet op. Maar zet het bad aan en doe er een lekker olietje er in. Pak een blad (Happinez en Flow werken heel rustgevend, een Vogue of ELLE kunnen juist frustraties oproepen met verhalen over dat je macht hebt over je eigen carrière) en lees elke letter met heel veel aandacht. Werkt mindfull, je ontspant en rust ervan uit. En je ruikt lekker.
7    Fase van accepteren en volhouden
Ga niet van je pijn en frustratie af, maar er naar toe, pak ze vast. Niet om ze door elkaar te rammelen, of ze weg te jagen, maar om ze aan te kijken en ze een knuffel te geven. Ze mogen er net zo goed zijn als de opgewekte gevoelens dat je alles aankan (zelfs de kanker als een echte Ninjago soldaat). Pijn en frustratie horen er ook bij: het is toch ook GVD ongelooflijk K dat je dit hebt? Baal er goed van en denk er daarna aan dat je na deze ziekte alles aankan. Want hoe zwaar kan het nog worden? Je hebt de triatlon gedaan! Je bent met een race bezig die zwaarder is dan een marathon! En dan heb je ook nog gratis inzichten en lessen geleerd die je altijd en overal kunt inzetten, voor de rest van je leven.
8    Leer (opnieuw) te vertrouwen
Laat de controle los waar anderen het moeten overnemen. Nee, je bent geen dokter (al lijkt het er soms wel op met al je onderzoeken en vragen). Zij hebben er (jarenlang!) voor gestudeerd, zijn er vaak zelfs op gepromoveerd (ook weer jarenlang), en hebben ook nog een trots en een niet onaangenaam ego dat ze de beste (willen) zijn. Dus vertrouw er op dat ze je beter willen maken. En dat ze beter snappen dan jij wanneer en hoe eventueel niet schone snijvlakken weer moeten worden weggehaald. Afblijven en loslaten. Kijk maar in die mooie bruine ogen van je arts, hou je vast aan de humor van je andere arts en word wakker met een hopelijk fantastische verrassing (een schone en ook nog een mooie borst). laat dus los. Nu. Echt.
9    De wereld draait door – met en zonder jou
Denk aan anderen, help anderen waar je kunt. Het verschuift de focus van jezelf naar buiten en je helpt anderen er ook nog mee. Zij worden blij, waardoor je zelf ook weer blij wordt. Het is bewezen dat je er gelukkiger van wordt! Dus luister naar anderen, maak wat voor anderen, bak wat voor anderen, stuur wat naar anderen, leef je in in anderen, geef aan anderen. De wereld is meer en groter dan borstkanker. De wereld draait gewoon door (zie stap 2) en dat is ook zo mooi.
10    Stap voor stap vooruit
Zet deze “borstkanker-reis” stap voor stap vooruit, elke stap is er een dichterbij het einddoel. Het einddoel om de behandelingen zo goed mogelijk door te komen, om het zwarte gat door te waden als je klaar bent met de behandelingen (of die zwarte gaatjes tussen de verschillende behandelingen in) en het Grote Einddoel om beter te worden en weer je eigen leven en richting te bepalen, om weer te genieten van je geliefden, je lijf, je werk, de dingen die je doet. Dit klinkt eigenlijk al te ver weg. Dat doe je nu natuurlijk ook al. Het behandeltraject is een lange en onzekere weg, dus doe het stap voor stap, en rust tussendoor op tijd even uit (zie punt 6).
11    Geniet van deze tijd
Het klinkt gek (bijna idioot), maar probeer ook te genieten van deze tijd. Probeer uit te rusten, mooie dingen te zien, mooie boeken te lezen, met fijne mensen te zijn. Het is een ongevraagde en opgelegde pauze, maar het is ook een reset, een tijd waarin je kunt nadenken over en luisteren naar andere kanten van jezelf, waar je normaal gesproken geen tijd voor of oren naar hebt. Er is nu tijd voor het zijn met anderen, als het je energie geeft. Dan ben je dadelijk én beter én ook nog aangevuld met mooie kennis en energie, en weet je van zaken die er toe doen. (En ben je ook nog slank en fit, zie punt 2, en 5 en een leuke moeder, zie punt 3.)
12    Maak kennis met je nieuwe ik
Alert zijn én weer vertrouwen krijgen? Bang zijn bij pijn in een vingerkootje, en toch doorleven zonder al te grote angst voor slecht nieuws? Genieten van elke dag, maar wel nuchter blijven en toch even langsgaan als de pijn ergens in je lijf twijfel geeft? Loslaten maar niet alles loslaten. Wat een paradox! Is toch niet te doen? En ook nog wennen aan je nieuwe ik, en anderen daar ook aan laten wennen. Leven met je ziektewinst: het geeft levenswinst. Het gaat lukken!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *